Nieuwe politieopleiding moet overlijden van arrestanten voorkomen

Nieuwe politieopleiding moet overlijden van arrestanten voorkomen

EMBLEM – Hoe herken je als politieagent bij een agressieve arrestant symptomen van het Excited Delirium Syndrome (EDS) en hoe moet je daarop reageren? Op die vragen moet de nieuwe politieopleiding EDS, die op maandag 22 februari op Campus Vesta in Ranst van start gaat, een antwoord geven.

Arrestanten die in geëxciteerde toestand onder politiebewaking overlijden, hebben de voorbije jaren herhaaldelijk het nieuws gehaald. In januari 2010 overleed Jonathan Jacob in een politiecel in Mortsel. In februari 2018 stierf de 39-jarige Slovaak Jozef Chovanec na een politieoptreden op de luchthaven van Charleroi.

“Het is niet aan ons om te zeggen dat deze arrestanten het slachtoffer waren van EDS, maar ze vertoonden in elk geval wel meerdere kenmerken van deze aandoening”, zegt Raf Gabriëls, eerste hoofdinspecteur van politie en kersvers docent EDS op Campus Vesta, het provinciale opleidingscentrum voor politie, brandweer en dringende geneeskundige hulpverlening.

Levensgevaarlijk
Excited Delirium Syndrome (EDS) is een medische aandoening, waarbij iemand extreem opgewonden, agressief, verward en voor geen enkele rede vatbaar is. Bij EDS gaat het lichaam in overdrive. De hartfrequentie en de lichaamstemperatuur stijgen tot een gevaarlijke hoogte, waardoor ook het risico op hartfalen toeneemt. EDS’ers maken vaak oergeluiden en worden aangetrokken door licht en geluid (zoals van een politiecombi).

EDS komt voornamelijk voor bij chronisch druggebruik en bij psychiatrische patiënten (psychoses, foute medicatie), en wordt erger bij stress.

“Het beeld van de man die hevig transpirerend in ontbloot bovenlijf ronddwaalt op straat en op de politie komt afgestapt, is bekend”, weet Campus Vesta-docent Raf Gabriëls. “Maar het is belangrijk dat politiemensen ook kunnen herkennen dat het niet gewoon gaat om een druggebruiker die raar doet. EDS is levensgevaarlijk, niet alleen voor de persoon zelf, maar vaak ook voor derden. ’s Nachts voor een auto springen, op de autosnelweg gaan wandelen, mensen in een drukke winkelstraat aanvallen, het kan allemaal bij EDS.”

“Daarom moet de politie bij een vermoeden van EDS onmiddellijk versterking vragen van een tweede team om de betrokkene op een veilige manier in bedwang te kunnen houden én moet ze een MUG-arts oproepen om een kalmeringsmiddel te laten toedienen.”
[cid:image007.jpg@01D7057F.6E404450]
“Bij een vermoeden van Excited Delirium Syndrome moet de politie onmiddellijk versterking vragen én een MUG-arts oproepen voor het toedienen van een kalmeringsmiddel”, zegt Raf Gabriëls, docent op Campus Vesta.

Excited Delirium Syndrome is geen nieuw fenomeen. In Nederland en zeker in Amerika is er al veel onderzoek naar gebeurd. Bij ons ging de bal (politiek) pas echt aan het rollen na de zaak-Chovanec. De federale overheidsdienst Binnenlandse Zaken vond het hoog tijd dat EDS in politiemiddens meer bekend geraakte en werkte daarom een fiche uit die naar alle politiezones werd verspreid. Wat moet de politie in geval van EDS doen en wat zeker niet? De boodschap was: dit mag nooit meer gebeuren!

Politieke vraag
Aan de hand van die fiche moesten de politiescholen een opleiding Excited Delirium Syndrome uitwerken. Voor de provincie Antwerpen nam Campus Vesta die taak op zich.

“Het is de bedoeling dat in een eerste, verplichte (!) module van 4 uur, alle operationele én niet-operationele politiemensen de symptomen van EDS leren herkennen via theorie en casussen”, legt Steven Goris, projectcoördinator politieopleidingen binnen Campus Vesta, uit. “Op maandag 22 februari start onze eerste sessie.”

“Wij hebben er als school – met toestemming van de federale overheid – voor gekozen om die eerste module alleen open te stellen voor politiemensen met een brevet ‘specialist geweldbeheersing’. Zij zullen worden opgeleid als trainers zodat zij onmiddellijk daarna in hun eigen politiezone alle andere collega’s kunnen opleiden. Alleen op die manier kunnen we beantwoorden aan de politieke vraag om op korte termijn de naar schatting 4.000 politiemensen uit onze provincie Antwerpen vertrouwd te maken met EDS.”

Een tweede, meer praktijkgerichte module van 4 uur wordt nog uitgewerkt en zal dieper ingaan op de politietussenkomst bij een vermoeden van EDS. Als derde, afsluitende module wordt in een dagopleiding van 8 uur de politie-interventie bij een breder spectrum van psycho-medische urgenties onder de loep genomen.